(C2H6)
گاز اتان خالص به عنوان یکی از هیدروکربنهای آلکانی با خلوص بالا، عمدتاً در صنایع پتروشیمی به عنوان خوراک اصلی برای فرآیند کراکینگ بخار جهت تولید اتیلن مورد استفاده قرار میگیرد. این گاز بیرنگ، بیبو و بسیار اشتعالزا، دارای اهمیت استراتژیک در زنجیره ارزش صنایع شیمیایی است و در کاربردهای آزمایشگاهی و تحقیقاتی به عنوان گاز مرجع برای کالیبراسیون تجهیزات آنالیز کروماتوگرافی (GC) و همچنین در ترکیبهای استاندارد گازی برای بررسی خلوص سوختها و مطالعات احتراق کاربرد گستردهای دارد. با توجه به ماهیت واکنشپذیری و طبقهبندی ایمنی آن، نگهداری و استفاده از این گاز نیازمند رعایت دقیق استانداردهای ایمنی، کنترل دقیق فشار و استفاده از تجهیزات ضد انفجار جهت پیشگیری از خطرات ناشی از اشتعالپذیری آن است.
ارسال پیشفاکتور رسمی کمتر از ۲ ساعت کاری
اطلاعات ترمودینامیکی و پارامترهای پایهای گاز
۱. خواص فیزیکی و ترمودینامیکی
اتان خالص با فرمول مولکولی C2H8و جرم مولی ۳۰٫۰۷ g/mol، در شرایط استاندارد گازی بیرنگ و تقریباً بیبو است. دمای جوش آن −۸۸٫۶ °C و دمای بحرانی آن ۳۲٫۱۷ °C با فشار بحرانی ۴۸٫۷ bar است؛ به همین دلیل در دما و فشار محیط قابل مایعسازی است و معمولاً در سیلندرهای تحت فشار به شکل مایع یا گاز فشرده عرضه میشود. چگالی بخار آن حدود ۱٫۰۵ kg/m³ در شرایط استاندارد است که آن را کمی سنگینتر از هوا میکند و امکان تجمع در نواحی پایین و فضاهای بسته را ایجاد مینماید. آنتالپی احتراق آن حدود ۱۵۶۰ kJ/mol و بازه اشتعالپذیری آن در هوا تقریباً ۳ تا ۱۲٫۵ درصد حجمی است.
۲. خلوص، روشهای تولید و آنالیز
در گرید آزمایشگاهی و مرجع، خلوص اتان معمولاً در بازه 99 تا 99.5درصد عرضه میشود و ناخالصیهای بحرانی شامل متان، پروپان، اتیلن، نیتروژن، دیاکسید کربن، رطوبت و ترکیبات گوگردی است. تولید اتان با خلوص بالا از طریق جداسازی از گاز طبیعی (فرآیندهای تبرید و تقطیر کرایوژنیک)، یا جداسازی از جریانهای پتروشیمی و در نهایت تخلیص نهایی با استفاده از جذب سطحی و تقطیر انجام میشود. کنترل کیفیت مطابق روشهای استاندارد ISO 17025 و با استفاده از کروماتوگرافی گازی (GC-FID/TCD) و تجهیزات ردیاب ناخالصی GC-MS، آنالیز رطوبت به روش کارل فیشر صورت میگیرد و گواهی آنالیز (COA) همراه با عدم قطعیت اندازهگیری ارائه میشود.
۳. کاربردهای فنی و ملاحظات ایمنی
اتان خالص به عنوان خوراک واحدهای کراکینگ بخار برای تولید اتیلن، به عنوان ماده پایه در سنتز مواد شیمیایی، و در صنعت نفت به عنوان حلال در فرآیندهای استخراج و حذف آسفالتین استفاده میشود. در حوزه آزمایشگاهی، به عنوان گاز مرجع در مخلوطهای کالیبراسیون، مطالعه سینتیک احتراق، و بررسی عملکرد کاتالیستها و همچنین در کالیبراسیون آنالایزرهای گاز طبیعی و سیستمهای اندازهگیری BTU کاربرد دارد. از منظر ایمنی، اتان گازی بسیار اشتعالزا (GHS: H220) است و مستلزم استفاده از سیلندرهای با شیرآلات یکپارچه (DISS/CGA 350)، خطوط انتقال فولاد ضدزنگ، تنظیمکنندههای فشار مقاوم و تهویه کافی است؛ همچنین به دلیل کمی سنگینتر بودن از هوا، نصب آشکارساز گاز در نزدیکی کف و پایینترین نقاط محیط توصیه میشود و سیلندرها باید دور از منابع حرارتی، اکسیدکنندهها و کلر نگهداری شوند.