آزمایشگاه کالیبراسیون

آزمایشگاه کالیبراسیون

آزمایشگاه کالیبراسیون یک آزمایشگاه است که تجهیزات اندازه گیری را برای اطمینان از اینکه دقت آنها در حد مورد نیاز است، کالیبره می کند.

آزمایشگاه کالیبراسیون طیف گسترده ای از تجهیزات را کالیبره می کنند، از جمله ترازو، دماسنج ها، فشار سنج ها و غیره. آزمایشگاه های کالیبراسیون معمولاً توسط سازمان های معتبری که استانداردهای کالیبراسیون را تعیین می کنند، تایید صلاحیت می شوند.

خدمات آزمایشگاه کالیبراسیون

آزمایشگاه کالیبراسیون طیف گسترده ای از خدمات را ارائه می دهند، از جمله:

کالیبراسیون تجهیزات اندازه گیری

تعمیر و نگهداری تجهیزات اندازه گیری

ارائه خدمات مشاوره در مورد کالیبراسیون و تعمیر و نگهداری تجهیزات اندازه گیری

صدور گواهینامه برای تجهیزات اندازه گیری

آزمایشگاه کالیبراسیون معمولاً توسط سازمان های معتبری که استانداردهای کالیبراسیون را تعیین می کنند، تایید صلاحیت می شود. این امر اطمینان می دهد که آزمایشگاه کالیبراسیون دارای صلاحیت لازم برای کالیبراسیون تجهیزات اندازه گیری هستند و نتایج کالیبراسیون آنها قابل اعتماد است.

بررسی خدمات

کالیبراسیون تجهیزات اندازه گیری: این شامل استفاده از ابزارهای اندازه گیری مرجع برای تعیین دقت ابزارهای اندازه گیری است.

تعمیر و نگهداری تجهیزات اندازه گیری: این شامل تعمیر و نگهداری تجهیزات اندازه گیری برای اطمینان از عملکرد صحیح آنها است.

ارائه خدمات مشاوره در مورد کالیبراسیون و تعمیر و نگهداری تجهیزات اندازه گیری: این شامل ارائه مشاوره به مشتریان در مورد نحوه انتخاب، استفاده و نگهداری از تجهیزات اندازه گیری است.

صدور گواهینامه برای تجهیزات اندازه گیری: این شامل صدور گواهینامه برای تجهیزات اندازه گیری برای اطمینان از اینکه آنها مطابق با استانداردهای لازم هستند.

آزمایشگاه های کالیبراسیون نقش مهمی در اطمینان از دقت تجهیزات اندازه گیری ایفا می کنند. این امر برای اطمینان از کیفیت محصولات و خدمات، ایمنی کارکنان و محیط زیست و همچنین انطباق با مقررات قانونی مهم است.

کالیبراسیون تجهیزات اندازه گیری

کالیبراسیون تجهیزات اندازه گیری فرآیندی است که برای تعیین میزان دقت یک دستگاه اندازه گیری استفاده می شود. این کار با مقایسه خواندن دستگاه با یک استاندارد مرجع انجام می شود. استاندارد مرجع دستگاهی است که می دانیم دقت آن در سطح مورد نیاز است. پس ازاین کار، دستگاه می تواند برای اندازه گیری مقادیر با دقت مورد نیاز استفاده شود.

باید به طور منظم انجام شود تا اطمینان حاصل شود که دستگاه همچنان با دقت مورد نیاز کار می کند. فاصله زمانی کالیبراسیون به نوع دستگاه و نحوه استفاده از آن بستگی دارد. برخی از دستگاه ها باید هر چند ماه یک بار کالیبره شوند، در حالی که برخی دیگر فقط باید هر چند سال یک بار کالیبره شوند.

این کار توسط متخصصان انجام می شود. متخصصان این کار ابزارهای مختلفی دارند که می توانند برای مقایسه خواندن دستگاه با استاندارد مرجع استفاده کنند. پس از این کار، متخصص این کار گواهینامه ای صادر می کند که نشان می دهد دستگاه با دقت مورد نیاز کار می کند.

کالیبراسیون فرآیندی اساسی و حیاتی در هر حوزه مهندسی، تولید، پژوهش و نظارت بر کیفیت است که مستقیماً با اندازه‌گیری‌های فیزیکی و شیمیایی سروکار دارد.

تعریف و هدف کالیبراسیون

کالیبراسیون در ساده‌ترین تعریف، فرآیندی است که طی آن عملکرد یک وسیله اندازه‌گیری (مانند سنسور، گیج، آنالایزر یا ترازو) با یک استاندارد مرجع (Reference Standard) که دارای دقت بالاتر و ردیابی مشخصی است، مقایسه می‌شود.

هدف اصلی کالیبراسیون، تعیین و مستندسازی میزان انحراف (خطای سیستماتیک) اندازه‌گیری‌های دستگاه تحت آزمون (Device Under Test {DUT}) در برابر آن استاندارد مرجع است. این کار به ما اجازه می‌دهد تا عدم قطعیت اندازه‌گیری (Measurement Uncertainty) را مشخص کرده و از صحت نتایج اطمینان حاصل کنیم.

کالیبراسیون، تنظیم یا تعمیر نیست. در مرحله اول، ما صرفاً خطای دستگاه را اندازه‌گیری می‌کنیم. اگر انحراف از حد مجاز (Tolerance) فراتر رود، ممکن است نیاز به تنظیم (Adjustment) دستگاه باشد که این عمل معمولاً پس از کالیبراسیون انجام می‌گیرد.

انواع کالیبراسیون

کالیبراسیون بر اساس روش و هدف به چند دسته اصلی تقسیم می‌شود:

کالیبراسیون مقایسه‌ای (Comparative Calibration): رایج‌ترین نوع است که در آن قرائت  مستقیماً با قرائت استاندارد مرجع در نقاط مختلف اندازه‌گیری (نقاط کالیبراسیون) مقایسه می‌شود.

کالیبراسیون با استفاده از مواد مرجع (Reference Materials Calibration): مشابه استفاده از گازهای کالیبراسیون که پیشتر ذکر شد، در این روش از مواد مرجع با ترکیبات شیمیایی یا خواص فیزیکی کاملاً مشخص استفاده می‌شود تا پاسخ سنسورهای شیمیایی یا طیف‌سنج‌ها تأیید شود.

  کالیبراسیون اولیه (Primary Calibration): مقایسه با استانداردهای اولیه که بالاترین سطح ردیابی را دارند و مستقیماً به تعاریف بین‌المللی (مانند SI Units) متصل هستند.

ردیابی و عدم قطعیت (Traceability and Uncertainty)

دو مفهوم محوری در اعتبار یک فرآیند کالیبراسیون عبارتند از:

ردیابی (Traceability): یعنی زنجیره‌ای از مقایسه‌ها که {DUT} را به استانداردهای ملی یا بین‌المللی پیوند می‌دهد، به طوری که هر حلقه در این زنجیره دارای عدم قطعیت شناخته‌شده‌ای باشد. یک کالیبراسیون بدون ردیابی، فاقد اعتبار علمی است.

عدم قطعیت اندازه‌گیری {MU}  تخمینی از محدوده مقداری که مقدار واقعی اندازه‌گیری در آن قرار دارد. کالیبراسیون باید عدم قطعیت را به طور جامع محاسبه و مستند کند تا کاربر بتواند ریسک ناشی از اندازه‌گیری خود را ارزیابی نماید.

اهمیت تناوب کالیبراسیون

تناوب کالیبراسیون (فاصله زمانی بین دو کالیبراسیون متوالی) بر اساس عواملی مانند دقت مورد نیاز، حساسیت دستگاه به تغییرات محیطی (دما، لرزش)، میزان استفاده و توصیه‌های سازنده تعیین می‌شود. دستگاه‌هایی که برای ایمنی یا تولید حیاتی هستند، ممکن است نیاز به کالیبراسیون دوره‌ای (مثلاً شش ماهه) داشته باشند، در حالی که ابزارهای کارگاهی ممکن است سالانه کالیبره شوند. نادیده گرفتن تناوب کالیبراسیون منجر به انحراف تجهیزات و در نهایت صدور نتایج غیرقابل اعتماد در سیستم‌های مدیریت کیفیت می‌شود.

اهمیت و مزایای کالیبراسیون

کالیبراسیون مهم است زیرا اطمینان می دهد که دستگاه های اندازه گیری دقت لازم را برای تولید نتایج قابل اعتماد دارند. نتایج اندازه گیری قابل اعتماد برای اطمینان از کیفیت محصولات و خدمات، ایمنی کارکنان و محیط زیست و همچنین انطباق با مقررات قانونی مهم است.

در اینجا برخی از مزایا آورده شده است:

• اطمینان از دقت دستگاه های اندازه گیری
• بهبود کیفیت محصولات و خدمات
• افزایش ایمنی کارکنان و محیط زیست
• انطباق با مقررات قانونی
• کاهش هزینه های تولید
• بهبود رضایت مشتری

اگر دستگاه های اندازه گیری دارید، مهم است که یک برنامه کالیبراسیون را برای اطمینان از دقت آنها ایجاد کنید.

یرای کسب اطلاعات بیشتر با شماره های 02146827072- 02146835980- 09120253891 تماس حاصل فرمایید.